حضرت سيد امير احمد^{(علیه السلام)} ملقب به شاهچراغ و سيدالسادات الاعاظم، فرزند بزرگوار امام موسي كاظم^{(علیه السلام)} است.

در فضیلت احمد بن موسی^{(علیهما السلام)} سخن بسیار است. به طور کلی از آنچه نسب شناسان، علمای رجال، محدثان، محققان، مورخان،‌ مولفان و نویسندگان در خصوص احمد بن موسی^{(علیهما السلام)}  و فضایل وی نوشته اند،‌ بر می آید که او کریم، شجاع، فاضل،‌ صالح، پرهیزگار، صاحب ثروت و منزلت، بزرگوار و با عزت بوده و نزد پدرش منزلتی خاص داشته است. شب ها تا صبح به عبادت مشغول بود، با قلم خود، ‌قرآن بسیار نوشت و شخصی موثق و راوی احادیث زیادی از نیای خود بود.

شیخ مفید علیه الرحمه در کتاب خود بنام ((ارشاد)) در شرح حال حضرتش می فرماید:

حضرت احمد بن موسی^{(علیهما السلام)}  جلیل القدر،‌ کریم و پرهیزگار بود و حضرت موسی بن جعفر^{(علیهما السلام)}  او را دوست و مقدم می داشت و مزرعه خود که معروف بود به «بسیره»، به او بخشید و گویند حضرت احمد بن موسی رضی الله عنه هزار بنده خرید و در راه خدا آزاد نمود. حسن بن محمد بن یحیی برای من حدیث کرد از جدش که گفت: شنیدم از اسماعیل فرزند حضرت موسی بن جعفر^{(علیهما السلام)}  که می گفت: پدرم با فرزندان خود از شهر مدینه بسوی برخی از اموال خود بیرون رفت و با احمد بن موسی^{(علیهما السلام)} بیست مرد از خدمتگزاران و خادمین پدرم همراه بودند و چنان مراسم احترام و ادب نسبت به آنجناب بجای می آوردند که هرگاه احمد بن موسی^{(علیهما السلام)} می نشست آن بیست تن می نشستند و چون برمی خاست بپا می ایستادند. در چنین شرایطی پدرم احمد را قلباً چنان دوست می داشت و باطناً به وی مهر می ورزید که چون احمد از پدر غافل می گردید پدرم مخفیانه با گوشه چشم بر او نگاههای گرم و محبت آمیز می نمود و چشم از وی برنمی داشت و ما متفرق نمی شدیم تا اینکه احمد از جمع ما خارج نمی گشت.

محمد کشی در کتاب خود، احمد بن موسی^{(علیهما السلام)} را یکی از فضلای عصر خود نام می برد و او را از محدثانی می شمارد که احادیث زیادی از پدر و اجداد بزرگوارش نقل کرده و می نویسد که: احمد بن موسی^{(علیهما السلام)} به دست مبارک خویش، قرآن کریم را نوشته است.

سید محسن امین، در اعیان الشیعه به نقل از محمد بن هارون موسی نیشابوری(محدث نیشابوری) در کتاب لُبّ الانساب، ضمن شرح فضایل احمد بن موسی^{(علیهما السلام)} می نویسد:

... و گفته می شود که احمد بن موسی^{(علیهما السلام)} سه هزار بنده داشت و هزار بنده را آزاد کرد و هزار قرآن با دست مبارکش نوشت و او با عزت و بزرگوار و دارای منزلتی بزرگ بود. و احادیث بسیاری از پدر و اجدادش حکایت کرده است.

 منبع سایت رسمی شاهچراغ

در وصیت پیامبر (ص) به حضرت علی (ع) آمده است:‌ سه چیز باعث پوشاندن گناهان است؛

آشکارا سلام کردن، طعام دادن، خواندن نماز شب در حالی که مردم خوابند.

همه‌ی ما از بزرگی و فضیلت تسبیحات جضرت زهراء علیها السلام آگاهیم؛ اما متأسفانه گاهی وقت‌ها برای ما (منظورم خودمم!) پیش اومده که نسبت به این عمل بسیار با عظمت، کوتاهی کرده و غفلت می‌کنیم. در ادامه 6 روایت در مورد فضیلت این تسبیحات آوردم تا شاید تلنگری باشه برای توجه بیشتر ما.

از شما تقاضا دارم اگر وقتتان کم است، حداقل به روایت دوم نگاه کنید، فوق العاده است!

1ـ از امیرمۆمنان حضرت على علیه السلام روایت شده است که فرمودند:

«فَوَ اللَّهِ ما تَرَکتُهُنَّ مُنْذُ عَلَّمَنِیهِنَّ رَسُولُ اللَّهِ؛

به خدا سوگند! از آن روزى که رسول خدا آن ذکرها را به من یاد داده است، هیچ گاه آن‌ها را ترک نکرده‌ام.»

 شخصى از ایشان پرسید: حتّى در شب‌هاى جنگ صفین هم ترک نکرده‌اى؟!

فرمود:

«نَعَمْ وَلا لَیلَةَ صِفَّینِ؛

آرى! حتى در شبهاى جنگ صفین هم ترک نکرده ام.» [1]

2ـ از امام باقر علیه السلام روایت شده است:

«ما عُبِدَ اللَّهُ بِشَیى ءٍ مِنَ التَّحْمِیدِ اَفْضَلَ مِنْ تَسْبِیحِ فاطِمَةَعلیهاالسلام وَلَوْ کانَ شَیى ءٌ اَفْضَلَ مِنْهُ لَنَحَلَهُ رَسُولُ اللَّهِ فاطِمَةَعلیهاالسلام؛

از جهت حمد و ذکر، خدا با چیزى بهتر از تسبیح حضرت فاطمه زهرا علیها السلام عبادت نشده است. اگر عملى بهتر از آن بود، پیامبر خدا آن را به زهرا علیها السلام عطا مى‌کرد.» [2]

3ـ در روایت دیگرى از آن حضرت نقل شده است:

«مَنْ سَبَّحَ تَسْبِیحَ فاطِمَةَعلیهاالسلام ثُمَّ اسْتَغْفَرَ غُفِرَ لَهُ وَهِىَ مِائَةٌ بِالّلِسانِ وَاَلْفٌ فِى الْمِیزانِ وَتَطْرُدُ الشَّیطانَ وَتُرْضِىَ الرَّحْمانَ؛

هر کس تسبیح حضرت فاطمه زهرا علیهاالسلام را بگوید و بعد از آن استغفار نماید، بخشیده مى‌شود. و این ذکر زباناً 100 تا است اما در میزان، 1000 تا به حساب می‌آید. شیطان را دور مى‌کند و خدا را راضى مى‌نماید.» [3]

4ـ از امام صادق علیه السلام روایت شده است:

«مَنْ سَبَّحَ اللَّهَ فِى دُبُرِ الْفَرِیضَةِ تَسْبِیحَ فاطِمَةَ الْمِائَةَ مَرَّةً وَاَتْبَعَها بِلا اِلهَ اِلَّا اللَّهُ مَرَّةً غُفِرَ لَهُ؛

هر کس پس از نماز واجب، با تسبیح فاطمه علیهاالسلام صد بار به تسبیح خدا بپردازد، و به دنبال آن یک بار «لا اِلهَ اِلَّا اللَّه» بگوید، آمرزیده مى‌شود.» [4]

5ـ در حدیث دیگرى از آن حضرت روایت شده است:

«تَسْبِیحُ فاطِمَةَعلیهاالسلام فِى کلِّ یوْمٍ فِى دُبُرِ کلِّ صَلاةٍ اَحَبُّ اِلَى اللَّهِ مِنْ صَلاةِ اَلْفِ رَکعَةٍ فِى کلِّ یوْمٍ؛

تسبیح فاطمه زهرا هر روز بعد از هر نماز، از هزار رکعت نماز در هر روز، نزد خدا محبوب‌تر است.» [5]

6ـ از امام صادق علیه السلام روایت شده است:

«مَنْ سَبَّحَ تَسْبِیحَ فاطِمَةَ الزَّهْراءِ علیها السلام فِى دُبُرِ الْفَرِیضَةِ قَبْلَ اَنْ یثْنِىَ رِجْلَیهِ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ؛  

هر کس بعد از نماز واجب، پیش از آنکه پاهاى خود را جفت کند (قبل از به هم خوردن حالت جلوس تشهد و سلام)، تسبیح فاطمه زهراعلیهاالسلام بگوید، خداوند او را مى آمرزد.» [6]

 از این احادیث معلوم مى شود که گفتن تسبیح حضرت فاطمه زهراعلیهاالسلام ارزش فوق العاده اى دارد و بهترین زمان گفتن آن، بعد از نماز واجب، بدون فاصله و پیش از به هم خوردن حالت نماز مى باشد.

پی‌نوشت‌ها:

[1]. فاطمه تجلیگاه انوار آفرینش، سید مجتبى برهانى، ج1، ص373 و 374؛ به نقل از احقاق الحق، ج10، ص278.

[2]. وسائل الشیعه، ج4، ابواب تعقیب، باب 9، ص1024، ح1.

[3]. همان، باب8، ص1023، ح3.

[4]. همان، باب7، ص1021، ح3.

[5]. همان، باب 9، ص1024، ح2.

[6]. همان، باب 7، ص1022، ح4.

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند:

یَا عَلِیُّ أَمَانٌ‏ لِأُمَّتِی‏ مِنَ الْهَمِّ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ لَا مَلْجَأَ وَ لَا مَنْجَى مِنَ اللَّهِ إِلَّا إِلَیْه‏.

علی جان! این سخن باعث ایمنی امت من در هنگام سختی‌هاست:

لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ لَا مَلْجَأَ وَ لَا مَنْجَى مِنَ اللَّهِ إِلَّا إِلَیْه‏.

منبع این حدیث من لا یحضره الفقیه، ج4، ص371.

عکسی از:محمد علی

مردى به حضور امام صادق (ع) آمد و عرض كرد: پدر و مادرم به فدايت مرا موعظه كن . امام صادق (ع) فرمود :

• 1. اگر خداوند بزرگ ، متكفل رزق و روزى توست ، پس آنهمه كوشش تو دراين راه براى چيست ؟
• 2. اگر روزى بين افراد از طرف خدا تقسيم شده ، پس حرص و آز براى چه ؟
• 3. اگر حساب و كتاب الهى حق است ، پس انباشتن ثروت از هر راه براى چه ؟
• 4. اگر عوض دادن از ناحيه خدا حق است ، پس بخل براى چه ؟
• 5. اگر عذاب الهى و دوزخ حق است ، پس گناه براى چه ؟
• 6. اگر مرگ حق است ، پس عياشى و شادى در راه غير حق براى چه ؟
• 7. اگر ما را در معرض عدل الهى قرار مى دهند حق است ، پس ‍ مكر و نيرنگ براى چه ؟
• 8. اگر عبور بر پل صراط حق است ، پس خودخواهى براى چه ؟
• 9. اگر هر چيزى بر اساس قضا و قدر الهى است ، پس اندازه براى چه ؟
• 10. اگر دنيا ناپايدار است ، پس دلبستگى و اطمينان به آن براى چه ؟

اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِیَ الذُّنُوبَ الَّتِی تَهْتِکُ الْعِصَمَ‏ ؛

خدایا منو ببخش بخاطر گناهانی که پرده ی عصمتم را میدرد ...

اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِیَ الذُّنُوبَ الَّتِی تُنْزِلُ النِّقَمَ‏؛

خدایا منو ببخش بخاطر گناهانی که عذاب و گرفتاری رو بر من نازل میکنه ...

اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِیَ الذُّنُوبَ الَّتِی تُغَیِّرُ النِّعَمَ‏؛

خدایا منو ببخش بخاطر گناهانی که باعث شده نعمتت رو بر من تغییر بدی و ازم بگیری ...

اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِیَ الذُّنُوبَ الَّتِی تَحْبِسُ الدُّعَاءَ؛

خدایا منو ببخش بخاطر گناهانی که باعث شده دعاهام مستجاب نشه ...

اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِیَ الذُّنُوبَ الَّتِی تُنْزِلُ الْبَلاَءَ؛

خدایا منو ببخش بخاطر گناهانی که باعث شده بلا و مصیبت بر من نازل بشه ...

اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِی کُلَّ ذَنْبٍ أَذْبْتُهُ وَ کُلَّ خَطِیئَةٍ أَخْطَأْتُهَا؛

خدایا هر گناهی از من سر زده ببخش ... هر خطایی از من سر زده به بزرگی خودت ببخش...

اللَّهُمَّ لاَ أَجِدُ لِذُنُوبِی غَافِراً وَ لاَ لِقَبَائِحِی سَاتِراً؛

خدایا فقط تو میتونی گناهان منو ببخشی و خطاهامو بپوشونی ... خدایا به من رحم کن ...

اللَّهُمَّ عَظُمَ بَلاَئِی وَ أَفْرَطَ بِی سُوءُ حَالِی؛

خدایا غمی بزرگ در دل دارم و حالی نا خوش ... فقط تو میتونی کمکم کنی خدا...

إِلَهِی وَ رَبِّی مَنْ لِی غَیْرُکَ؛

خدایا جز تو کسی رو ندارم... خدایا فقط تو رو دارم... فقط تو از حال دلم خبر داری ...

مُعْتَذِراً نَادِماً مُنْکَسِراً مُسْتَقِیلاً مُسْتَغْفِراً مُنِیباً؛

خدایا با عذرخواهی و پشیمونی نزد تو اومدم ... شکسته دلم خدا ...پشیمونم خدا ... خدایا منو ببخش ...

یَا رَبِّ ارْحَمْ ضَعْفَ بَدَنِی

پروردگارا به ناتوانی من رحم کن ...

 امام موسی کاَظم (ع)

کتاب : تفسير حكيم جلد یک

نوشته : حضرت آیت الله حسین انصاریان

شيخ صدوق در روايتى مستند از حضرت صادق (ع) روايت ميكند:

روزى رسول خدا صلى الله عليه وآله نشسته بودند كه جبرئيل به محضرش آمد درحالى كه غمناك و حزين بود و رنگ چهرهاش دگرگون مينمود، پيامبر فرمود: چه شده كه تو را غمناك و غصه دار ميبينم؟

پاسخ داد چرا اين گونه نباشم در حالى كه امروز دمه‏ «1» هاى دوزخ را در دوزخ قرار دادند، پيامبر فرمود: دمههاى دوزخ چيست؟ جبرئيل گفت: خداى تعالى به آتش فرمان داد، پس آن را هزارسال برافروخت تا قرمز شد، سپس به آن فرمان داد و هزارسال آن را برافروخت تا سپيد گشت، آنگاه به آن فرمان داد پس آن را هزارسال برافروخت تا سياه شد و آن سياه و تاريك است. پس اگر حلقه‏اى از زنجير به آتشى كه طولش هفتاد ذراع است بر اهل دنيا قرار دهند، دنيا از حرارتش آب شود، و اگر قطره از زقوم و ضريع دوزخ در آشاميدنى اهل دنيا چكانده شود، اهل دنيا از بوى بد و متعفنش ميميرند ... «2»

 ائمه علیهم السّلام هر کدام شعار و جمله ای را بر نگین انگشتر خود حک می کردند. نقش نگین انگشتر سیدالشهداء علیه السّلام عبارت بود از «اِنَّ اللهَ بالغُ اَمرِهِ» و به نقلی دو انگشتر داشتند. بر نگین یکی «لا إلهَ إلاّ الله، عُدَّةُ لِلِقاءِ الله» و بر دیگری «اِنَّ اللهَ بالغُ اَمرِهِ» بود.1

هر دو تعبیر، گویای روح شهادت طلب آن حضرت و مقام رضا و تسلیم او به دیدار خدا و پروردگار است. روایت است که در دست امام صادق علیه السّلام انگشتر جدّش حسین بن علی علیه السّلام بود و بر نگین آن نوشته بود: «لا إلهَ إلاّ الله، عُدَّةُ لِلِقاءِ الله»2 و این نیز که توحید، سرمایه لقای الهی است، نشان دهنده روح خداجویی و شهادت طلبی اوست.

نقش نگین دیگر اولیاء خدا بدین شرح می باشد:

نقش نگین حضرت آدم (ع) ((لا اله الا الله ،محمد رسول الله)) بود با خود از بهشت آورده بود.

وحضرت نوح می  فرمایند:سخنی که خدامرا به آن نجات بخشیدسزاوار است که همیشه بامن باشد،پس درانگشتر خود ترجمه ی آن  را به عربی نقش کرده((لا اله الا الله الف مره یا رب اصلحنی)).

خداوند برای حضرت ابراهیم انگشتری فرستاد که درآن شش حرف نقل شده بود:((تا اله الا الله،محمدرسول الله ،لا حول و لا قوه الا بالله ،فوضت امری الی الله ،اسندت ظهری الی الله،حسبی الله ))پس خدا وحی نمود که:انگشتر را در دست کن که آتش را برتوسرد وسلامت می گردانم.

نقش نگین حضرت موسی(ع) دو حرف بود که از تورات بیرون آورده بود: ((اصبر تؤجر،اصدق تنج؛یعنی :صبر کن تا مزد یابی ،راست بگو تانجات یابی))

نقش نگین حضرت سلیمان(ع)این بود: ((سبحان من الجم الجن بکلماته)).

نقش نگین حضرت عیسی(ع) دو حرف بود که از انجیل بیرون آورده بود ((طوبی لعبد ذکر الله من اجله و ویل لعبد نسی الله من اجله ؛یعنی خوشا حال بنده ای که یاد کرده شود خدا به سبب او ،و وای بر بنده ای که خدا فراموش شود از خاطر ها به سبب او))

نقش نگین حضرت رسول(ص) این بود : ((لا اله الا الله، محمد رسول الله ))

نقش نگین امام حسن (ع) : ((العزه لله))

نقش نگین امام حسین (ع): ((ان الله بالغ امره))

و امام علی بن الحسین (ع) انگشتر پدر خود رابه دست می کردند.

امام محمد باقر (ع) نیز انگشتر امام حسین (ع)را در دست می کردند.

نقش انگشتر امام جعفر صادق (ع) : ((الله ولیی و عصمتی من خلقه))بود.

نقش انگشتر امام موسی کاظم  (ع) : ((حسبی الله )) بود.

کاشکی میشد همین شبها یکسر میزد خونه ما  

آقا رو میگم آقای ما سید سادات خدا

تو شهر ما شاهچراغ بزرگترین سعادته

سعادتی که هر نفر نصیب اون زیارته

زیرات شاهچراغ نصیب هر کس نمیشه

چرا که آقا منبع عظیم یک سعادته

تو شهر ما هر جا میری صحبت آقا میکنن

هر جا میری هرجامیوی احوال آقا میگیرن

از آسونه از شاهچراغ صحبت و تعریف میکنن

از حرم برادرش تمجیدو تعریف میکنن

تو حرم شاه چراغ هزارتو زائر میبینی

هزارو یک زائر پاک و صالح وصادق میبینی

هر کسی مشغول دعا یا ذکر میگه یا که ثنا

کبوترای حرمش پر میزنن توی هوا

شاعر :حاج سید علی دستغیب بهشتی

چهل حدیث نورانی از امام کاظم(علیه السلام)

امام علی ع :

خدای تعالی فرمود: به عزّت و جلالم سوگند،‌که از ظلم هیچ ظالمی نگذرم گر‌چه فشردن دستی یا لمس کردن دستی باشد، ... خداوند تقاص بندگان را از یکدیگر می‌گیرد، ‌تا جایی که هیچ‌کس نزد دیگری مظلمه‌ای نداشته باشد، آن‌گاه ایشان را برای حسابرسی می‌فرستد.

همه ما انسان ها به اذن خدا از اين ديار خواهیم رفت

بقیه در ادامه مطلب

چهل حدیث از امام جواد علیه السلام

احب الاعمال الي الله حفظ اللسان
بهترين كارها در پيش خدا نگهداري زبان است .

كنز العمال ، ج 3 ، ص 551 ، ح 7851

 دارد.

             حضرت امام حسین علیه السلام               

دعای جلیل الجبار

روایت است که حضرت رسول(ص)فرمودند هر کس هر وقت این دعا را بخواند چنان باشد که 360 حج کرده است و 360 ختم قرآن کرده باشدو 360 بنده آزاد کرده باشد و 360 دینار صدقه داده باشد و 360 اندوهگین را از غم رهایی ببخشد چون حضرت رسول(ص)این کلام را فرمود جبرئیل علیه السلام در رسید و گفت: یا رسول خدا هر بنده از بندگان خدا و هر امتی از پیروان تو که این دعا را درعمر خود یکبار بخواند یا محمد به حرمت و جلال خودم قسم او را هفت چیز بدهم اول فقر و درویشی را از او بردارم دوم از سئوال نکیرین ایمن گردانم سوم از صراط بگذرد و چهارم از مرگ ناگهانی بر هانم پنجم دو رخ را بر وی حرام گردانم ششم از تنگی قبر نگهدارم،هفتم ازغضب سلطان و ظالم حفظ فرمایم. 

التماس دعا

بسم الله الرحمن الرحیم

لا اله الا الله الجلیل الجبار  لا اله الا الله الواحد القهار  لا اله الا الله العزیز الغفار لا اله الا الله الکریم الستار  لا اله الا الله الکبیر المتعال  لا اله الا الله وحده لا شریک له الها واحدا ربا و شاهدا احدا صمدا و نحن له مسلمون لا اله الا الله وحده لا شریک له الها واحدا ربا و شاهدا احدا صمدا و نحن له عابدون    لا اله الا الله وحده لا شریک له الها واحدا ربا و شاهدا احدا صمدا و نحن له قانتون لا اله الا الله وحده لا شریک له الها واحدا ربا و شاهدا احدا صمدا و نحن له صابرون لا اله الا الله محمد رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم ) علی ولی الله ( ع ) الهم الیک وجهت وجهی والیک فوضت امری و علیک توکلت یا ارحم الراحمین.

در اسلام، عمل به مستحبّات، از اهمیت والایی برخوردار است و موجب ارزش‌بخشی به سایر اعمال انسان می‌شود. انجام امور مستحب، نظیر نمک غذاست؛ غذای بدون نمک را می‌توان مصرف کرد، امّا فاقد لذّت و خوشمزگی است. اعمال واجب انسان نیز وقتی لذّت‌بخش‌تر و مثمر ثمر می‌شوند که با مستحبّات همراه باشند.

حضرت امام باقر«سلام‌الله‌علیه» فرمودند: وقتی پیامبر اکرم«صلّی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم» را به معراج بردند، گفتگوهایی بین ایشان و خداوند متعال ردّ و بدل شد که در ضمن آن، پروردگار عالم می‌فرماید:

«...وَ إِنَّهُ لَیتَقَرَّبُ إِلَی بِالنَّافِلَةِ حَتَّى أُحِبَّهُ فَإِذَا أَحْبَبْتُهُ كُنْتُ إِذاً سَمْعَهُ الَّذِی یسْمَعُ بِهِ وَ بَصَرَهُ الَّذِی یبْصِرُ بِهِ وَ لِسَانَهُ الَّذِی ینْطِقُ بِهِ وَ یدَهُ الَّتِی یبْطِشُ بِهَا إِنْ دَعَانِی أَجَبْتُهُ وَ إِنْ سَأَلَنِی أَعْطَیتُه‏»[1]

...و به‌درستى كه بنده من، به‌وسیله مستحبّات، به‌من تقرّب جوید تا آنجا كه من دوستش دارم، و چون دوستش دارم آنگاه گوش او شوم كه بدان بشنود، و چشمش شوم كه بدان ببیند، و زبانش گردم كه بدان بگوید، و دستش شوم كه بدان برگیرد، اگر بخواندم اجابتش كنم، و اگر خواهشى از من كند به او بدهم.

در اینجا بیان دو نکته ضروری است:

اوّل: اهتمام به انجام مستحبّات، به معنای ترک واجبات نیست، بلکه امور مستحب، در کنار انجام واجبات و ترک محرّمات، ارزش پیدا می‌کنند.

دوّم: معنای کلمه نافله در این رویات، منحصر به نمازهای نافله نیست و هر امر مستحب نظیر انس با قرآن، نماز شب، مداومت به ذکر، خدمت به خلق خدا و ... را شامل می‌شود.

فکرهای بیهوده، دیدن تصاویر و صحنه‌های بی‌فایده، شنیدن سخنان بیهوده‌ای که نتیجه ندارد، ولو حرام نیستند و فقط به عنوان سرگرمی است، ولی مالایغنی بوده و موجبات فشار قبرند. لذا باید هرگونه شنیدن، دیدن، سخن گفتن و حتّی فکر کردن، نتیجه‌ای دنیوی یا اخروی داشته باشد و الا انسان را دچار اثرات وضعی می‌کند

ذکر 5 عمل مستحب برای نزدیکی بیشتر به خدا 
1- سکوت

«صُمت» یا سکوت به معنای حفظ زبان از گفتارهای بیهوده است. انسان در همه مراحل زندگی و نسبت به همه اشخاص، باید مواظب زبان خود باشد.

حفظ زبان از گفتارهای بیهوده، گرچه مستحبّ است، ولی بی‌توجّهی به آن، اثرات وضعی نامطلوبی برای انسان دارد و از موجبات فشار قبر است.

از رسول خدا صلی الله علیه و آله نقل شده که فرمود: «هنگامی که مۆمن را خاموش ببینید به او نزدیک شوید که دانش و حکمت به شما القا می کند، و مۆمن کمتر سخن می گوید و بسیار عمل می کند، و منافق بسیار سخن می گوید و کمتر عمل می کند.» (بحارالانوار، جلد 75، صفحه 312)
سکوت

از امام امیرالمۆمنین علیه السلام آمده است: «اکثر صمتک یتوفر فکرک و یستنر قلبک و یسلم الناس من یدک؛ بسیار خاموشی برگزین تا فکرت زیاد شود، و عقلت نورانی گردد، و مردم از دست (و زبان) تو سالم بمانند! » (میزان الحکمه، جلد 2، صفحه 1667)

فکرهای بیهوده، دیدن تصاویر و صحنه‌های بی‌فایده، شنیدن سخنان بیهوده‌ای که نتیجه ندارد، ولو حرام نیستند و فقط به عنوان سرگرمی است، ولی مالایغنی بوده و موجبات فشار قبرند. لذا باید هرگونه شنیدن، دیدن، سخن گفتن و حتّی فکر کردن، نتیجه‌ای دنیوی یا اخروی داشته باشد و الا انسان را دچار اثرات وضعی می‌کند.

2- گرسنگی

پرخوری اثرات دنیوی و اخروی ناگواری برای انسان در پی دارد. انسان پرخور، مستعدّ بیماری‌های گوناگون است. انواع امراض موجود در اجتماعات انسانی، بسیاری از چاقی‌ها، کسالت‌‌ها، تنبلی‌ها، پرخوابی‌ها و... در اثر پرخوری است.

در بسیاری از اوقات، پرخوری انسان را از نماز شب و یا مطالعه باز می‌دارد. و مهم‌تر از همه اینها، آنکه خداوند متعال، پرخوری را مبغوض می‌داند:

«أَبْغَضُكُمْ إِلَی اللَّهِ تَعَالَی كُلُّ نَئُومٍ وَ أَكُولٍ وَ شَرُوب»[2]

مبغوض‏ترین افراد نزد خداوند كسى است كه زیاد مى‏خوابد، زیاد مى‏خورد و زیاد مى‏نوشد. خلاصه آنکه عمل نکردن به این امر مستحب، مفاسد جسمی و روحی و معنوی فراوانی در پی دارد.

شیعیان و مۆمنین، باید رابطه خود با خداوند را به وسیله ذکر مداوم، مستحکم کنند و در خلوت و جلوت به یاد پروردگار متعال باشند. بسیار مناسب است که مۆمنین هرکدام به تناسب ذوق و حاجات و حالات خود، ذکری را انتخاب کنند و بر آن مداومت ورزند. ذکر شریف «لا إِلهَ إِلاَّ الله»، صلوات، ذکر یونسیه و ... همگی بسیار خوب و عالی است و هرکدام انتخاب شوند، اثرات فراوانی برای ذاکر دارند

3- شب زنده داری

مسلمان واقعی، باید اهمیت زیادی برای نماز شب قائل باشد. یکی از علمای بزرگ نقل می‌کردند که وقتی خدمت حضرت ولی عصر«ارواحنافداه» رسیدم، حضرت فرمودند: ننگ است برای شیعیان ما که نماز شب نخوانند.

در روایات ائمّه معصومین«سلام‌الله‌علیهم» تأکید فراوانی بر شب‌زنده‌داری و نماز شب شده است. اوّلین دستور از دستورات ابتدای سوره مبارکه مزمّل، خطاب به پیغمبر اکرم«صلّی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم» برای موفّقیت در امر رسالت، شب بیداری و نماز شب است.[3] پس از نزول آیات ابتدایی سوره مبارکه علق و ایمان آوردن حضرت علی«سلام‌الله‌علیه» و حضرت خدیجه«سلام‌الله‌علیها»، ابهّت وحی پیامبر را گرفت و خستگی شدیدی در بدن خود احساس کردند، لذا کمی دراز کشیدند، آنگاه جبرئیل امین فرود آمد و این آیات را نازل کرد:
عبادت

«یا أَیهَا الْمُزَّمِّلُ ، قُمِ اللَّیلَ إِلاَّ قَلیلاً»[4]

ای کسی که عبای نبوّت به دوشت آمده، برخیز و شب بیدار باش. اگر می‌خواهی بار سنگین رسالت را به سرمنزل مقصود برسانی، باید این دستورات را رعایت کنی که اوّلین آنها، شب بیداری و سحرخیزی است.

«إِنَّا سَنُلْقی‏ عَلَیكَ قَوْلاً ثَقیلاً»[5]

بار رسالت و وحی الهی، بسیار ثقیل و سنگین است و برای تحمّل آن، نیاز به شب بیداری و نماز شب است.

بنابر این، اگر انسان بخواهد رشد و تعالی مادی و معنوی پیدا کند، حتماً باید به نماز شب مقید شود. در برخی از روایات به صورت کنایه آمده است که وقتی انسان خواب بماند، شیطان او را مسخره می‌کند که نماز شب را از دست داده و توانسته شب زنده‌داری و نماز اوّل وقت را از وی بگیرد.[6]

4- عزلت

معمولاً «عزلت» این‌گونه معنا می‌شود که انسان با کسی رابطه و تماس نداشته باشد. این معنا در اخلاق اسلامی مورد نظر نیست. در واقع اسلام قطع رابطه با دیگران و گوشه‌نشینی را تأیید نمی‌‌کند. امیرالمۆمنین«سلام‌الله‌علیه» می‌فرمایند:

«الْمُۆْمِنُ مَأْلُوفٌ‏ وَ لَا خَیرَ فِیمَنْ لَا یأْلَفُ وَ لَا یۆْلَف»[7]

مۆمن الفت مى‏گیرد. كسى كه نه الفت بگیرد و نه الفت بپذیرد، از خیر به‏دور است.

لذا عزلت به معنای گوشه نشینی و قطع رابطه‌ و رفت و آمد، مورد نظر تعالیم دینی نیست. آنكه مقصود تعالیم روحبخش قرآن و عترت«سلام‌الله‌علیهم» است، دوری و کناره‌گیری از مجالس بیهوده و بى‏نتیجه، كه از خیر دنیا و آخرت بى‏بهره‌اند، و همچنین کناره‌گیری از انسان‌هایی که رفت و آمد با آنها، باعث شر و موجب فساد است، می‌باشد.

پرخوری اثرات دنیوی و اخروی ناگواری برای انسان در پی دارد. انسان پرخور، مستعدّ بیماری‌های گوناگون است. انواع امراض موجود در اجتماعات انسانی، بسیاری از چاقی‌ها، کسالت‌‌ها، تنبلی‌ها، پرخوابی‌ها و... در اثر پرخوری است

5- ذکر مداوم

قرآن کریم، به صورت جدّی، دائم الذّکر بودن را از مسلمانان خواسته است:

«یا أَیهَا الَّذینَ آمَنُوا اذْكُرُوا اللَّهَ ذِكْراً كَثیراً، وَ سَبِّحُوهُ بُكْرَةً وَ أَصیلاً»[8] ؛ اى كسانى كه ایمان آورده‏اید، خدا را یاد كنید، یادى بسیار. صبح و شام او را به پاكى بستایید.

شیعیان و مۆمنین، باید رابطه خود با خداوند را به وسیله ذکر مداوم، مستحکم کنند و در خلوت و جلوت به یاد پروردگار متعال باشند. بسیار مناسب است که مۆمنین هرکدام به تناسب ذوق و حاجات و حالات خود، ذکری را انتخاب کنند و بر آن مداومت ورزند. ذکر شریف «لا إِلهَ إِلاَّ الله»، صلوات، ذکر یونسیه و ... همگی بسیار خوب و عالی است و هرکدام انتخاب شوند، اثرات فراوانی برای ذاکر دارند.

معمولاً علمای علم اخلاق، به همگان مخصوصاً جوان‌ها،‌ ذکر یونسیه را توصیه می‌کنند: «لا إِلهَ إِلاَّ أَنْتَ سُبْحانَكَ إِنِّی كُنْتُ مِنَ الظَّالِمینَ»[9]

امام صادق«سلام‌الله‌علیه» فرمودند:

«مِنْ أَشَدِّ مَا فَرَضَ اللَّهُ عَلَى خَلْقِهِ ذِكْرُ اللَّهِ كَثِیراً ثُمَّ قَالَ لَا أَعْنِی سُبْحَانَ اللَّهِ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ اللَّهُ أَكْبَرُ وَ إِنْ كَانَ مِنْهُ وَ لَكِنْ ذِكْرَ اللَّهِ عِنْدَ مَا أَحَلَّ وَ حَرَّمَ فَإِنْ كَانَ طَاعَةً عَمِلَ بِهَا وَ إِنْ كَانَ مَعْصِیةً تَرَكَهَا»[10]

سخت‏تر چیزى كه خداوند بر خلقش واجب ساخته، ذكر بسیار خداست، مقصودم فقط گفتن‏ «سُبْحَانَ اللَّهِ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ اللَّهُ أَكْبَرُ» نیست، اگر چه این هم از جمله ذكر است، بلكه مقصود ذکر عملی و یاد آوردن خداست در آنچه حلال و حرام فرموده كه اگر طاعت خداست عمل كند و اگر معصیت است، ترک نماید.

با التزام به ذکر لفظی، قلبی و عملی، انسان به مقام عبودیت می‌رسد و مورد عنایت خداوند متعال قرار می‌گیرد.

لازم به ذکر است که برای درک مراحل بالاتر از ذکر لفظی یعنی ذکر قلبی و ذکر عملی، باید از ذکر لفظی شروع کرد تا به مرور بر اثر مداومت، ذکر در دل رسوخ کند و بالاخره در عمل به منصه ظهور درآید.

پی‌نوشت‌‌ها:

1. الكافی، ج ‏2، صص 252-353

2. مجموعة ورّام( تنبیه الخواطر)، ج 1، ص 100

3.‌ ر.ک: سیر و سلوک؛ مقدّمه، صص 28-19

4. مزمّل / 2-1

5. مزمّل / 5

6. مجموعة ورّام( تنبیه الخواطر)، ج 2، ص 236؛ بحارالانوار، ج 60، ص 263

7. الكافى، ج 2، ص 102

8. احزاب / 42-41

9. انبیاء / 87

10. الکافی، ج 2، ص 80

تبیان